250 x 250 Reklam Alanı

Yerdepremi sözü edildigi zaman,gözlerinizin önünde yıkılan yapılar, topragın yüzeyinde belirlenen yarıklar ve çatlaklar canlanır. Fakat bir depremin etki ve büyüklüğünü ölçmek için ne gibi bir yöntem uygulanır, bunu hiç düşündünüzmü ?

Deprem yerküre kabugundaki titreme yada titreşimlerin hissedilmesinden başka Bir şey degildir. Dolasıyla depremin ölçülmesi bu titreşimlerin Ölçümüyle yapılır.Yer depremiyle ilgili soruda açıklanmıştı.Dünyanın kabugundaki bazı kesimler “hatalı – bozuk” bir yapıya sahipdir.Buradaki kaya kitleri yerine iyi oturmamıştır.Bir kaya kitlesinin başka bir kaya kitlesine kuvetle sürtüştügü yerlerde , bu sürtüşme doğrultusu boyunca kopmalar,ayrılmalar olur.Sürtünmelerdeki çok büyük gücün belirli bir kısmı, kaya kitlelerinde titreşime dönüşür.Bu titreşimler topragın içinde ve üzerinde binlerce kilometre öteden hissedilebilir.Tokyoda olan bir depremin Londradan hissedilebilmesi ve ölçülebilmesi bunun sonucudur.

Deprem vibrasyonları (titreşimleri) üç yada daha fazla tip dalga hareketine sahipdir.Bunların her biri dünyamızın kayalık kabuk kısmında değişik hızla yol alır.Ayrıca dalgaların hareket yönleride farklıdır.Primel (birincil dalgalar) uzunlamasına , Sekonder (ikincil dalgaların) titreşim yönü çaprazdır. Uzun dalgalar yerkürenin (Dünyanın) yüzeyinde yayılım halindedir. Uzun dalgalar daha yavaş hareket eder ama , hareketleri daha büyük ve etkilidir. İnsanların gördügü büyük zararlar , yıkıntılar bu uzun dalgalarla olur.

Depremlerin ölçülmesinde kullanılan “sismograf”lar yer yüzünün muhtelif bölgelerindeki gözlem evlerinde devamlı olarak faliyet halindedir.Bütün bir yıl boyunca hergün titreşimleri kayıtederler.

Bunun nedeni yerküre kabugunun hiçbir zaman hareketsiz olmayışıdır. Sismografların bu hareketleri kayıt ettikleri rulo halindeki kagıtlar sismoloji uzmanları tarafından devamlı olarak incelenir.

Böylece “kayda deger” depremlerin nerede oldugu kestirilir.

Sismograf basit sayılabilecek fakat son derece duyarlı bir yapıya sahipdir.Esas parçası,son derece titiz bir düzenlemeyle asılı bir agırlıktır. Bir deprem halinde bu agırlık hareketsiz kalır.Başka türlü söylemek gerekirse sabit bir kaideden asılı olan bu agırlık bir deprem esnasında dahi hareket etmez, oynamaz. Fakat bunun asılı oldugu kaide hareket eder.Ağırlıgın altında kaideye tutturulmuş bir kayıt rulosu vardır.Depremin etkisiyle rulo harekete geçince , ağırlıga bağlı kayıt ucu titreşimlerin şiddetine göre çizim yapar.

Kayıt kağıtları dalganın ulaştıgı zamanı , hareketin kuvetini ,hatta dalganın hangi yönden geldiğini belirler.

Bütün bu açıklamadan kolayca anlaşılacagı gibi sismoğrafların görevi bir depremi önceden haber vermek , deprem olacagını kestirmek degildir. Sadece bunların yerini , kuvetini ve hareket yönlerini kayıt ederler.

Bu alana reklam verebilirsiniz!
468 x 60 Reklam Alanı